Behawioralne aspekty gonadektomii suk

W pojęciu ogólnym, decyzje o przeprowadzeniu zabiegu gonadektomii u psów domowych obu płci podejmowane są na bazie trzech w/w kryteriów, potraktowanych jako zasadnicze.

W randze behawioralnej zaburzenia zachowania suk mogą wynikać z dwojakich powodów

  • faza prenatalna (przed urodzeniem)

Embrion żeński ułożony w macicy pomiędzy z embrionami męskimi przyjmuje więcej testosteronu przenikającego transportem przez łożysko (celem zmian anatomicznych i rozwoju mózgu samców), podejmując tym samym ryzyko androgenizacji (nadmiar hormonów męskich u samic). Takie szczenięta rodzą się jako suczki predysponowane do zachowań samczych - powtarzalny odruch znaczenia moczem, odruchy kopulacyjne, agresja sucza o charakterze rywalizacyjnym (w tym obrona jedzenia, zabawek przed innymi psami).

  • faza dojrzewania (6-12 m-ca)

Etap burzy hormonalnej - wahania nastroju determinowanego niestabilnym poziomem reagowania emocjonalnego (neurochemia) - sygnalizującej dymorfizm zachowań seksualnych. Należy utrafić zabiegiem w moment wyrzutu hormonu płciowego - nie wcześniej niż na 3 miesiące po (pierwszej lub każdej kolejnej) cieczce w standardzie (ale nie tuż przed kolejną cieczką).

Dla wyznaczania terminu zabiegowego ważne są

  • wiek

Istotę behawioralną stanowi szczególnie wrażliwy etap rozwoju zawierający fazę intensywnej socjalizacji/habituacji szczenięcia, fazę młodzieńczą oraz dorastanie (aż po dorosłość). W szczytowych i/lub przełomowych punktach tych faz pojawiają się "okna lękowe" skorelowane z konfliktem dążenie-unikanie czy wahaniem/wzrostem stężenia hormonów w organizmie. Wszelkie ich symptomy dyskwalifikują młode zwierzę po kątem przeprowadzenia zabiegu, który powinien się odbyć we właściwym momencie rozwojowym. U psów dorosłych obu płci impakt na zachowanie nie będzie wybitnie silny - ich okres rozwojowy został sfinalizowany (połączenia mózgowe zrealizowane), a charakter ukształtowany.

  • równowaga hormonalna

Do 2 miesięcy po rui w organizmie suki nadal zachodzą zmiany neurochemiczne dotyczące ewentualnego porodu, pochodzące z obecności progesteronu - skłonność do ciąż urojonych, noszenie zabawek w pysku, reaktywność na tle lękowym, irytacja. Utrafienie z zabiegiem w kontrast między wyrzutem progesteronu a jego brakiem utrwali take stany emocjonalne.
Inna grupa ryzyka: Gonadektomia wykonana na suce wystawionej na działanie czynników androgenizacji w okresie prenatalnym może nasilić prezentowanie samczych zachowań.

Po zabiegu konieczna jest prawidłowo zbilansowana, specjalistyczna dieta. Wyraźne zmiany w metabolizmie (wewnętrzne uspokojenie) to czynnik otyłości, która osłabia kondycję fizyczną eskalując w stan psychiczny (samopoczucie) - rezonuje z ogólnym dyskomfortem (ograniczone poruszanie, bóle stawów, problemy z krążeniem), a w rezultacie upośledza interakcje z innymi psami i przejaskrawia reakcje zakorzenione w stanach lękowych czy też ekspozycji na frustrację (agresja dystansująca). Zwierzę ze sporą nadwagą będzie podatne na zaburzenia emocjonalne, a w razie zaniedbań kompleksowo behawioralne.

Każda analiza przed-zabiegowa powinna być poprowadzona z udziałem behawiorysty współpracującego z lekarzem weterynarii (wyniki badań okresowych, przegląd stanu zdrowia, aplikowane leki, diagnoza patologicznego schorzenia) albo specjalistą w zakresie weterynarii posiadającym kwalifikacje wystarczające do kompletnej oceny behawioralnej pacjenta.

You've successfully subscribed to Canine Hacking PL
Great! Next, complete checkout for full access to Canine Hacking PL
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.