Pasywna ochrona przed atakami drapieżników - ogrodzenia

Zrozumienie koegzystencji z drapieżnikami w bezpośrednim otoczeniu pastwiska obliguje do rezygnacji z typowych ogrodzeń konstruowanych z desek, żerdzi albo gęstej siatki; podobnie jak z przenośnych zagród. Prowizoryczne zapobieganie rozpraszaniu wypasanego inwentarza poza granice pastwiska w sytuacji drapieżnik-ofiara nie wystarczy (o przypadkach pokonania przez wypasane zwierzęta takich niestrzeżonych i/lub niewłaściwie zaplanowanych konstrukcji nie wspominając).

Prawidłowo zainstalowane ogrodzenie powinno zostać rozważone pod kątem ukształtowania terenu (zbiornik wodny/płynąca rzeka/lite skały stanowią naturalną zaporę, pagórkowaty teren/stok górski wymagają oszacowania dostępności dolina-wzniesienie) oraz następujących parametrów:

  • wystarczająca wysokość

Dorosły wilk nie powinien być w stanie go przeskoczyć.

  • umiarkowanie napięta siatka rozpostarta na palikach wbitych stabilnie w grunt, ściśle przy ziemi

Dorosły wilk nie powinien być w stanie się pod nią przeczołgać, ani staranować jej siłą.

  • prostokątne oczka mocnej, widocznej siatki o właściwych, równych wymiarach - głowa dorosłego wilka nie powinna móc się przez nie przecisnąć (za duże oczka), on sam zaś sie po nim wspiąć (za małe oczka).

Opcjonalnie
- górna krawędź siatki odgięta na zewnątrz
- dodatkowa pojedyncza lub podwójna linia drutu kolczastego na wysokości ogrodzenia
- asekuracja przewodem z drutu pod napięciem (tzw. pastuch elektryczny) 10-20cm nad ziemią, wsparcie na wysokości 1,2 metra.

Implementacja takiego ogrodzenia wymaga podstawowej wiedzy na temat gatunku wilka szarego występującego lokalnie w kraju - w tym przypadku eksterieru i zachowania wilka Europejskiego jako jego podgatunku.

Zgodnie z zaleceniami, prawidłowo zaimplementowane ogrodzenie przeciw wilkom powinno zawierać następujące parametry:

  • wysokość 2,5-3 metrów
  • rozpięta wokół siatka, wkopana w ziemię na głębokość 0,5 metra lub wywinięta na 1 metr odległości na zewnątrz, po czym przykryta ziemią, ewentualnie przyciśnięta kamieniami
  • gabarytom oczek siatki za przykład może posłużyć siatka ochronna stosowana w leśnictwie do ochrony upraw młodych drzewek przed zwierzyna kopytną.

Profesjonalnie instalowane ogrodzenia są pracochłonne i kosztowne, dlatego wskazany jest ich stały montaż na niewielkiej przestrzeni, dla niewielkiego stada, lub celem zabezpieczenia miejsc permanentnie wydzielonych dla zwierząt nie spędzanych na noc z pastwiska (wilki nie polują za dnia). Na większej przestrzeni i/lub przy większej ilości zwierząt zalecane są psy pasterskie do patrolowania terenu. W ramach przenośnych zagród chroniących przed wilkami znajdują zastosowanie pastuchy elektryczne, fladry albo turbofladry przetestowane - i pozostające w użyciu - na bazie testów i projektów badawczych w USA.

Pastuchy elektryczne funkcjonują w oparciu o warunkowanie bazujące na bodźcu awersyjnym - wysyłane przez nie po dotknięciu bolesne, acz krótkotrwałe i niegroźne dla zdrowia/życia zwierząt impulsy elektryczne mają na celu zredukowanie do minimum prób ataku na ogrodzone na pastwisku zwierzęta, a w konsekwencji przyczynić się do zaniechania polowań na wybranym do ich wypasu obszarze z powodu nieprzyjemnych skojarzeń związanych z kontaktem drapieżnik-ogrodzenie.
Należy mieć na uwadze, że podobny efekt wywiera tego typu ogrodzenie na zwierzęta hodowlane nim ograniczone - nie opuszczają one pastwiska na skutek nieprzyjemnych skojarzeń decydujących o niezbliżaniu się do linii przewodów.

Przewody elektryczne pod postacią drutu lub taśmy, rozciągnięte pomiędzy słupami z drewna lub tworzywa sztucznego, są z reguły zasilane prądem elektrycznym doprowadzonym z elektryzatorów sieciowych 230V lub akumulatora 5,6-12V, a wysyłane przez nie impulsy wahają sie pomiędzy 0,4-2,4J.
Ich niezawodne działanie powinno zostać rozważone nie tylko pod kątem wadliwości zastosowanych urządzeń oraz ich konserwacji, ale i z uwzględnieniem elementów otoczenia:

  • wszelkie przeszkody powinny zostać usunięte podczas implementacji - gałęzie drzew, krzewy, wysokie trawy, ruchem i samą obecnością mogą zakłócać pracę aparatury (podwyższony pobór prądu, spadek siły impulsu elektrycznego w przewodzie, w ostateczności zanik napięcia)
  • przewody ogrodzenia muszą być dobrze widoczne dla zwierząt - kolorowe taśmy czy linki osłonowe, stanowią formę ostrzeżenia tak samo dla wypasanego inwentarza, jak dla dzikich kopytnych żerujących w pobliżu pastwiska oraz eksplorujących drapieżników (niewidoczne/słabo widoczne mogą spłoszyć dowolne zwierzę potraktowane impulsem i w rezultacie zostać sforsowane)
  • tabliczki ostrzegawcze - obowiązkowe w sąsiedztwie dróg, polnych ścieżek, szlaków turystycznych albo zabudowań; są cenną wskazówką dla ludzi, zwłaszcza jako informacja o zachowaniu ostrożności i kontroli wobec zwierząt towarzyszących (psy na spacerach, wycieczkach)
  • zastosowane odgromniki - mają zabezpieczać przed uderzeniem pioruna (na czas burzy wskazane jest wyłączyć zasilanie ogrodzenia).

Pastuchy elektryczne są rozwiązaniem sprawdzonym na tradycyjnych pastwiskach, także pod względem skuteczności.

Stosując się do wytycznych SdN WILK (na rok 2016), prawidłowo zaimplementowane ogrodzenie elektryczne powinno zamykać się w następujących parametrach:

  • najniższy przewód rozpostarty 10-20cm nad gruntem - dorosły wilk nie powinien być w stanie się pod nim przeczołgać
  • najwyższy przewód na wysokości 2 metrów - dorosły wilk nie powinien być w stanie go przeskoczyć
  • równoległe przewody do wysokości 1,5 metra rozmieszczone w odległości 15cm od siebie, potem po 20cm odległości.

Opcjonalnie
- siatka metalowa do 1,2 metra wysokości z dodatkowymi liniami przewodów powyżej (podpięte napięcie 4500V)
- w połączeniu ze standardowym ogrodzeniem siatkowym, jako asekuracja wystarcza jeden przewód 10-20cm nad ziemią, kolejny jako wsparcie na wysokości 1,2 metra.

Ogrodzenia elektryczne w połączeniu z fladrami dobrze spisują się jako nieinwazyjne rozwiązania przeciw atakom wilków na stada zwierzęta hodowlanych, na testowych ranczach i famach USA.

Author image
certyfikowany behawiorysta (psy, wilki) | naukowiec (zachowania drapieżne, ekologia behawioralna wilka szarego) | student wizerunku wilka w legendach i wierzeniach | pasjonatka psów pasterskich
You've successfully subscribed to Canine Hacking PL
Great! Next, complete checkout for full access to Canine Hacking PL
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.