Natura relacji pies-wilk

Pies pasterski stróżujący (LGD) jest jedynym współcześnie typem psa, posiadającym kompetencje pozwalające na wyparcie drapieżnika z prywatnego terytorium (w oparciu o ściśle określone zasady,  z innymi zaprzyjaźnionymi LGD w zespole).[1] Dla innego, losowego psa (owczarka w ogrodzie, wilkopodobnego psa "w typie", domowego kundelka) każda konfrontacja tejże kategorii stanowi realne, czasem śmiertelne niebezpieczeństwo.

Wilk jest dzikim gatunkiem - cechuje go wysoka reaktywność (agresja w ostateczności, wtedy bez kontroli -  zwierzę broni się atakując, aby zabić). Poza tym jest zwierzęciem kompleksowo socjalnym - wilki żyją w grupach rodzinnych (wiodący założyciele łączą się pary na stałe), są wysoce terytorialne (wyznaczone granice ściśle przestrzegane między migrującymi grupami), zaś procedurę polowania na wytypowaną ofiarę przeprowadzają strategicznie (doskonałym polem do obserwacji tej dynamicznej strategii są otwarte przestrzenie parku Yellowstone).

Pomimo biologicznego/genetycznego pokrewieństwa - a może z jego powodu - należy priorytetowo zakładać, że wilk potraktuje psa jak rywala albo zagrożenie (wstępnie szacując po postawie i gabarytach).

  • wolno-żyjące psy (zdziczałe, bezdomne, podwórkowe)

Zapuszczają się na łąki i wgłąb lasu, we własnym zakresie (w tym psy bez smyczy spacerujące ze swoim opiekunem po lesie lub po łąkach), zaznaczając swoją obecność - odchody i mocz - kontaktowo na losowo napotkanych śladach zapachowych, oraz podjadając pozostałości wilczych ofiar (pospołu z padlinożercami i mniejszymi drapieżnikami). Tak samo dla grupy rodzinnej, jak i dla pojedynczego wilka, pies w lesie będzie rywalem o rewir łowiecki, na który wtargnął; konkurentem do partnerki (jeśli sytuacja zaistnieje w trakcie sezonu reprodukcyjnego) albo intruzem, przed którym należy bronić odchowywane potomstwo. Podobnie zareagują dziki, a nawet inne obce psy na swojskim terenie.
Swobodnie biegający pies, któremu za dnia udało uniknąć spotkania z wilkiem we wspólnym środowisku[2] może sprowadzić je pod domostwo, wracając na noc - wytropiony po śladach łap i pozostawionym na ich terytorium zapachu.

  • pies towarzyszący / zamknięty na posesji

Jest ograniczony brakiem szansy ucieczki, zwłaszcza gdy przywiązany na łańcuchu przy budzie. Dla takiego psa bezpieczniejszą opcją jest zamknięty kojec (o ile opcja zabierania go do domu na noc lub umieszczenia w budynku gospodarczym / innym pomieszczeniu, nie jest możliwa). Okresowa obecność psa oddającego się od namiotu czy kempingu, tym bardziej zaniepokoi obdarzone czułym węchem terytorialne drapieżniki patrolujące własne rewiry, których granice niekoniecznie współbrzmią z tymczasowym miejscem wypoczynku biwakujących turystów (o pilnowaniu dobytku i opiekuna przez psa nie wspominając).

W żadnej sytuacji karma dla psa / miska / resztki jedzenia / odpadki / jadalne śmieci nie powinny być dostępne (niezabezpieczone, porzucone) w pobliżu posesji / gospodarstwa / pastwiska, czy też wywożone do lasu (w tym padły inwentarz).
Dokarmianie kopytnych w zimie również wymaga rozsądnego podejścia. Dzikie drapieżniki mogą przywyknąć do łatwo zdobywanego pożywienia (wzmocnienie zachowania), powracać (wyuczone zachowanie), a w rezultacie zranić albo po prostu zabić psa próbującego bronić cennego zasobu, jakim jest nie tylko jedzenie, ale i opiekun lub znajome zwierzę - domowe (kot, koza etc.) czy oswojone (sarny przy paśniku).


[1] Mowa o konkretnym rozważaniu wariantu, że pies ma działać w obronie siebie lub zasobu (sygnalizując mimiką, pozami ciała, wokalizując), rezygnując z "flirtu" lub ucieczki ze strachu czy braku wyboru. Kontekst funkcjonalny polowania wymaga osobnego artykułu - wyspecjalizowane charty (vide borzoj, wilczarz), historycznie użytkowo selekcjonowane pod kątem przeprowadzenia kompletnej sekwencji łowieckiej na innym drapieżniku (zamykanej na akcie zabijania jako końcowym ogniwie), były równie efektywne - po niezawodność - w odławianiu wilka z siedliska.
[2] Chodzi o teren oficjalnie potwierdzony jako odwiedzany (korytarz ekologiczny w okolicy) i/lub zasiedlony przez chronioną/monitorowaną lokalną populację danego drapieżnika.

Author image
certyfikowany behawiorysta (psy, wilki) | naukowiec (zachowania drapieżne, ekologia behawioralna wilka szarego) | student wizerunku wilka w legendach i wierzeniach | pasjonatka psów pasterskich
You've successfully subscribed to Canine Hacking PL
Great! Next, complete checkout for full access to Canine Hacking PL
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.